event image event image

Dystrybucja i przesył energii elektrycznej

w nowym raporcie PTPiREE

 

RAPORT DO POBRANIA

W 2019 roku zużycie energii elektrycznej wyniosło 169,3 TWh. W tym czasie polscy operatorzy wydali na inwestycje ponad 8 mld złotych. Dystrybutorzy energii odnotowali rekordowy wzrost udziału linii kablowych w liniach średniego napięcia do poziomu 27,6 proc. Miniony rok był również wyjątkowy dla prosumentów, gdyż w ciągu 12 miesięcy energetycy przyłączyli do sieci ponad 100 tysięcy mikroinstalacji, czyli prawie dwa razy tyle, ile łącznie we wcześniejszych latach.

Te i wiele innych danych można znaleźć w raporcie „Energetyka.  Dystrybucja i przesył 2019”, wydanym przez Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej we współpracy ze skupionymi w nim spółkami. Obszerne i kompleksowe wydawnictwo na ponad 120 stronach prezentuje wiele liczb, wskaźników i wykresów, a przede wszystkim analiz i opinii eksperckich, które składają się na kompleksowy obraz podsektora przesyłu i dystrybucji energii w Polsce. To ciekawa lektura dla osób zainteresowanych polską energetyką i gospodarką. Raport zawiera nie tylko dane z ubiegłego roku. Sporo miejsca poświęcono w nim perspektywom branży.

 

 

ELEKTROENERGETYKA 2019

Na krajowy system elektroenergetyczny składają się 3 kluczowe obszary: wytwarzanie, przesyłanie i dystrybucja energii. Setki tysięcy stacji i tysiące kilometrów linii energetycznych służą zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego Polski i niezawodności dostaw energii elektrycznej do odbiorców. Oprócz istotnych aspektów technicznych urządzeń służących do wytwarzania, czy przesyłania energii elektrycznej, ważna jest także rola operatorów systemów elektroenergetycznych, w szczególności w świetle nowych regulacji Unii Europejskiej.

 

PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII

Produkcja energii w 2019 roku wyniosła 158,8 TWh. Zdecydowana większość wytwarzanej energii (75,4 proc.) oparta jest na paliwach konwencjonalnych, tj. węglu kamiennym oraz węglu brunatnym.

W 2019 roku zużycie energii elektrycznej wyniosło 169,3 TWh, czyli o 0,9 proc. mniej niż rok wcześniej, mimo prognoz, które wskazywały na systematyczny wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną. Jeszcze bardziej wyraźny spadek wystąpił w produkcji energii elektrycznej - 3,9 proc. Przełożyło się to na rekordową wartość importu energii elektrycznej, która wyniosła 10,6 TWh, co stanowi 6,3 proc. zużycia energii (wzrost o 85 proc. w stosunku do 2018 roku).

Największy udział w strukturze produkcji energii elektrycznej miały w 2019 roku elektrownie zawodowe opalane węglem kamiennym. Ich udział w produkcji ogółem wyniósł 49,2 proc. (78,2 TWh), natomiast udział elektrowni zawodowych opalanych węglem brunatnym 26,1 proc. (41,5 TWh). W stosunku do 2018 roku zmniejszył się o 15 proc. udział produkcji z elektrowni opalanych węglem brunatnym i 5 proc. z elektrowni opalanych węglem kamiennym. Po raz kolejny natomiast widać wyraźny wzrost produkcji z elektrowni zawodowych opalanych gazem, których generacja wzrosła w stosunku do 2018 roku o 26,2 proc. do 12,1 TWh.

Moc zainstalowana w elektrowniach krajowych wzrosła w 2019 roku o 1,9 proc. i wyniosła 46 798 MW. Struktura udziału poszczególnych rodzajów elektrowni w łącznej mocy zainstalowanej jest podobna jak w przypadku produkcji energii. Największy przyrost mocy o 19,6 proc. wystąpił dla elektrowni gazowych. O 13,1 proc. wzrosła także moc dla elektrowni wiatrowych i innych odnawialnych. Tutaj także wystąpił największy przyrost mocy w wartościach bezwzględnych 869 MW. Spadek mocy odnotowano dla elektrowni węglowych opartych na węglu brunatnym o 4,2 proc. i kamiennym 0,3 proc. oraz dla elektrowni przemysłowych o 1,7 proc.

 

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII

Dla grupy instalacji OZE moc zainstalowana OZE na koniec 2019 roku wzrosła o 512 MW do poziomu 9 106 MW. Największy udział w tym wzroście miła fotowoltaika, 344 MW (prawie 70 proc. przyrostu mocy OZE). Liderem produkcji w segmencie OZE pozostaje nadal generacja wiatrowa.

 

Dla pełnego obrazu OZE należałoby dodać jeszcze 1 000 MW zainstalowanych w mikroinstalacjach. 2019 rok był wyjątkowy dla tego segmentu OZE, ponieważ przyłączono do sieci ponad 100 tysięcy mikroinstalacji, czyli prawie dwa razy tyle, ile łącznie we wcześniejszych latach. Na koniec 2019 roku w Polsce przyłączonych było 155 626 mikroinstalacji, których źródłem energii prawie w 100 proc. są panele słoneczne o łącznej mocy zainstalowanej 990,5 MW. Zdecydowana większość mikroinstalacji to prosumenci, których liczba wzrosła do 149 308. Wprowadzili oni do sieci 324,3 GWh energii elektrycznej.

Jak wspomniano wyżej 2019 rok to dynamiczny przyrost nowych mikroinstalacji, przede wszystkim prosumenckich. Łączna moc zainstalowana osiągnęła na koniec 2019 roku 1 000 MW. Dla systemu elektroenergetycznego nie jest to wartość znacząca, ale dla dystrybutorów oznacza konieczność dostosowania sieci do dwukierunkowego przepływu energii.

 

INWESTYCJE W INFRASTRUKTURĘ

2019 rok był kolejnym okresem, w którym polscy operatorzy systemów elektroenergetycznych realizowali duże programy inwestycyjne. Kontynuowano przedsięwzięcia rozpoczęte w poprzednich latach i inicjowano nowe projekty. Spółki finansowały inwestycje z własnych budżetów, jak również ze środków zewnętrznych, głównie unijnych. W sumie w 2019 roku na inwestycje wydano 8 035,2 mln zł.

Aby życie codzienne mogło toczyć się w normalnym trybie, niezbędne jest niezawodne dostarczanie energii. Każdy z elementów sieci elektroenergetycznej, urządzeń lub systemów, które pełnią określone funkcje, cechuje się pewną niezawodnością. Niezawodność w systemach elektroenergetycznych wiąże się ze zdolnością do dostarczania klientom energii elektrycznej w określonych warunkach, miejscu i czasie. Aby tę niezawodność zwiększać stosuje się coraz nowsze technologie i rozwiązania. Dobrym przykładem jest zastępowanie sieci napowietrznych przez ich kablowanie (w tym w szczególności sieci średnich napięć SN). Wynika to w szczególności z analiz awaryjności sieci, wskazujących, że linie napowietrzne w znaczniej mierze odpowiadają za większą awaryjność. Stąd w planach inwestycyjnych operatorów sieci dystrybucyjnych kablowanie sieci SN jest jednym z priorytetów.  W 2019 roku odnotowano duży wzrost udziału linii kablowych w liniach SN o 0,94 p.p. do wartości 27,6 proc.

 

CZYSTA ENERGIA DLA WSZYSTKICH EUROPEJCZYKÓW

Konieczność utrzymania konkurencyjności Unii Europejskiej, przyśpieszenia przejścia na czystą energię poprzez modernizację europejskiej gospodarki oraz obserwacja zmian trendów technologicznych na rynku energii elektrycznej stały się inspiracją do opracowania przez Unię Europejską nowego pakietu energetycznego pod nazwą „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”. Nowy model rynku energii wyznacza operatorom systemów dystrybucyjnych jeszcze bardziej istotne niż dotychczas role i zadania. Nie będą oni już tylko neutralnym wsparciem dla rynku energii. Wkrótce staną się wiodącymi podmiotami w wielu obszarach – m.in. innowacji, magazynowania energii, smart grid, efektywności energetycznej, elektromobilności oraz współpracy z prosumentami i odnawialnymi źródłami energii.

Wyzwania klimatyczne i energetyczne Unii Europejskiej stały się głównym motorem w budowie bardziej konkurencyjnego, bezpiecznego i zrównoważonego systemu energetycznego oraz ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych do 2030 roku. Zakłada się zmniejszenie ich emisji przynajmniej o 40 proc. w stosunku do poziomu z 1990 roku, przy równoczesnym zwiększeniu efektywności energetycznej o 32,5 proc. i wzroście udziału energii ze źródeł odnawialnych do 32 proc. końcowego zużycia. Efektem będzie stały wzrost zainstalowanych mocy w odnawialnych źródłach energii i stworzenie miejsca dla nowych uczestników rynku energii oraz zmiana ich dotychczasowej roli. Szybki rozwój rozproszonych zasobów energii wpłynie na przyszły kształt rynku energii. W efekcie ukształtowana zostanie nowa rola operatorów systemów dystrybucyjnych na rynku.

 

PAKIET Z NOWYMI WYZWANIAMI

Nowy unijny pakiet energetyczny pod nazwą „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” składa się z czterech dyrektyw i czterech rozporządzeń dotyczących efektywności energetycznej, promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej, gotowości na wypadek zagrożeń w sektorze elektroenergetycznym, zarządzania unią energetyczną i funkcjonowania Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki.  Obecnie w krajach Unii Europejskiej trwa implementacja nowych przepisów. Wprowadzają one wiele zmian na rynku energii elektrycznej. Po pierwsze – aktualizują ramy prawne dla funkcjonowania i rozwoju rynku detalicznego, zmieniając istniejące lub wprowadzając nowe elementy, np. w zakresie warunków umownych, rozliczeń, prawa do zmiany sprzedawcy, prawa do obiektywnego porównania ofert w zakresie cen energii, jednego punktu informacyjnego oraz odbiorców wrażliwych. Kładą też nacisk na wdrożenie rozwiązań aktywizujących użytkowników rynku energii, umożliwiając im udział we wszystkich jego elementach: wytwarzaniu, magazynowaniu, odbiorze i sprzedaży energii oraz funkcjonowaniu na rynku poprzez aktywność grupową w ramach różnego rodzaju wspólnot energetycznych i grup prosumenckich. Przepisy wprowadzają też ramy prawne dla nowych aktywności na rynku energii, takich jak magazynowanie, elektromobilność, agregacja i oferowanie usług elastyczności.

W ramach pakietu utrzymano również dotychczasową preferencję wspierania rozwoju generacji rozproszonej - odnawialnych źródeł energii - oraz zaktualizowano ramy prawne dla wdrożenia liczników inteligentnych i zarządzania danymi pomiarowymi.

 

WYZWANIA DLA OPERATORÓW SYSTEMÓW DYSTRYBUCYJNYCH

Wiele nowych elementów rynku energii, przedstawionych w pakiecie, dotyczy działalności operatorów systemów dystrybucyjnych. W trakcie tworzenia nowych przepisów zauważono dokonującą się zmianę technologiczną, gwałtowny rozwój generacji rozproszonej i zmianę sposobu funkcjonowania sieci elektroenergetycznej.

Nowe aktywności na rynku energii będą realizowane w znacznej mierze w sieci dystrybucyjnej.

Komisja Europejska, projektując nowe przepisy, dostrzegła, że nie jest możliwy dalszy, skuteczny rozwój rynku energii elektrycznej bez zaangażowania w ten proces operatorów systemów dystrybucyjnych.

W działalności operatorów systemów dystrybucyjnych pakiet wprowadza wiele nowych elementów. Po pierwsze - powstanie europejskie stowarzyszenie operatorów systemów dystrybucyjnych (EU DSO), działające na zasadach analogicznych do stowarzyszenia operatorów systemów przesyłowych (ENTSO-e). Pozwoli to na aktywny i sformalizowany udział operatorów w tworzeniu prawa na europejskim rynku energii elektrycznej (np. kodeksów sieci i wytycznych).

Po drugie - podstawową rolą operatorów systemów dystrybucyjnych będzie wspieranie rozwoju rynku. Operator stanie się neutralnym podmiotem stanowiącym platformę dla funkcjonowania rynku detalicznego energii elektrycznej i umożliwiającym rozwój nowych funkcjonalności i aktywności.

Kluczowymi kwestiami w pakiecie są ponadto: współpraca operatorów systemów dystrybucyjnych i przesyłowego, rozwój sieci w kierunku sieci inteligentnej, możliwość pozyskania usług elastyczności przez operatorów systemów dystrybucyjnych, warunki udziału operatorów systemów dystrybucyjnych w nowych aktywnościach na rynku energii, takich jak elektromobilność czy magazynowanie energii elektrycznej.

Kierunki zmian modelu rynku energii elektrycznej nakreślone w pakiecie wymagają uzupełnienia i przedefiniowania dotychczasowych ról pełnionych przez operatorów systemów dystrybucyjnych.

 

 

NOWY MODEL FUNKCJONOWANIA OPERATORÓW SYSTEMÓW DYSTRYBUCYJNYCH

W przyszłości operatorzy systemów dystrybucyjnych, oprócz wypełniania dotychczasowych funkcji, będą kreować i wspierać rozwój rynku, w szczególności rynków lokalnych. Pełnić będą również wiodącą rolę w implementowaniu innowacji w sieciach dystrybucyjnych.

Stanie się to możliwe w rzeczywistości, w której dynamiczny system zastąpi tradycyjny, oparty na scentralizowanym wytwarzaniu oraz przewidywalnych zachowaniach użytkowników.

Rynek będzie składał się z części detalicznej (zarządzanej przez operatorów systemów dystrybucyjnych) oraz systemowej (zarządzanej przez operatora sieci przesyłowej). Sieć dystrybucyjna zostanie wystandaryzowana w kierunku sieci inteligentnej. Nastąpi rozbudowa mechanizmów lokalnego bilansowania systemu dystrybucyjnego. Operator systemu dystrybucyjnego nadal będzie zapewniać bezstronne i transparentne zasady użytkowania, wytwarzania i magazynowania energii oraz zarządzania własnym potencjałem energetycznym. Będziemy świadkami masowego wykorzystania e-usług i budowy nowych kanałów komunikacji.
 

REGULACJA GWARANTUJĄCA REALIZACJĘ WYZWAŃ

Dzięki implementacji pakietu energetycznego pod nazwą „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, powstaną warunki prawno-regulacyjne pozwalające na stworzenie systemu gwarantującego równoważenie interesów wszystkich uczestników rynku. Stabilność funkcjonowania operatorów systemów dystrybucyjnych w zakresie przychodów zostanie zagwarantowana poprzez: pokrycie kosztów stałych, ewolucję modelu wyznaczania WACC i zwrotu kapitału, mechanizm konta regulacyjnego, indeksację kosztów operacyjnych, jasną cenę energii na straty oraz czytelny mechanizm zakupu usług systemowych.
 

BILANSOWANIE LOKALNE. ZAKUP USŁUG SYSTEMOWYCH PRZEZ OPERATORÓW SYSTEMÓW DYSTRYBUCYJNYCH

Zgodnie z zapisami unijnego pakietu energetycznego, na potrzeby pracy i rozwoju operatorów systemów dystrybucyjnych wykorzysta się potencjał rozproszonych źródeł energii. Powstaną podstawy techniczne rozwoju generacji rozproszonej oraz rozproszonych zasobów energii. Zostanie zdefiniowana nowa rola źródeł rozproszonych jako elementu bilansowania. Bilansowanie techniczne w sieci dystrybucyjnej będzie prowadzone w zakresie lokalnym i regionalnym. Operatorzy systemów dystrybucyjnych zajmą się koordynacją całej sieci dystrybucyjnej oraz będą brać udział w bilansowaniu handlowym. Dystrybutorzy będą też świadczyć usługi bilansowania na rzecz operatora sieci przesyłowej oraz współpracować z innymi podmiotami w ramach inicjatyw lokalnych.

 

ROZWÓJ ŹRÓDEŁ ROZPROSZONYCH

Pakiet „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” porusza też istotne aspekty rozwoju rozproszonych źródeł wytwórczych, które będą wykorzystywane w zarządzaniu siecią dystrybucyjną. Nastąpi sieciowe wsparcie integracji źródeł oraz wykorzystanie dostępnych usług elastyczności.

Rosnąca liczba rozproszonych źródeł energii spowoduje trudny do zaprogramowania dwukierunkowy przepływ energii, co wpłynie na zarządzanie i eksploatację sieci. Operatorzy systemów dystrybucyjnych wdrożą odpowiednie funkcjonalności sieci inteligentnych.

W zarządzaniu pracą sieci oraz planowaniu jej rozwoju uwzględnieni  zostaną aktywni klienci. Jeszcze chętniej będzie się korzystać z nowych rozwiązań IT.

 

ELASTYCZNOŚĆ W SYSTEMACH
DYSTRYBUCYJNYCH

Na potrzeby pracy i rozwoju operatorów systemów dystrybucyjnych wykorzysta się potencjał rozproszonych źródeł energii, zamówienia na usługi elastyczności pozwalające zarządzać ograniczeniami systemowymi sieci na obszarze dystrybucyjnym od dostawców wytwarzania rozproszonego, odpowiedzi odbioru lub magazynowania energii.
Operatorzy systemów dystrybucyjnych, jako zarządzający rynkiem detalicznym, będą wykorzystywać skutki decentralizacji wytwarzania oraz aktywność użytkowników.

 

 

WSPÓŁPRACA ZE WSPÓLNOTAMI ENERGETYCZNYMI


 

W nowym pakiecie energetycznym została także przewidziana współpraca w zakresie bilansowania obszaru lokalnego, opracowanie nowych produktów i usług niezbędnych do efektywnego zarządzania siecią oraz aktywizacja użytkowników sieci. Operatorzy systemów dystrybucyjnych, zachowując bezstronność i transparentność, będą współpracować ze wspólnotami energetycznymi, które otrzymają zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego.

Preferowane będą inicjatywy w formule mikrosieci. Wspólnoty energetyczne będą traktowane jako odrębni uczestnicy rynku energii.

 

WYZWANIA ELEKTROMOBILNOŚCI

Operatorzy systemów dystrybucyjnych nadal będą realizować funkcje, obowiązki i zadania związane z rozwojem elektromobilności, m.in. ze względu na fakt, że już obowiązująca ustawa nakłada na operatorów obowiązek budowy minimalnej liczby punktów ładowania pojazdów elektrycznych. Planuje się kontynuację aktywnej współpracy z samorządami przy budowie infrastruktury elektromobilności.

Przy wyznaczaniu lokalizacji ogólnodostępnych stacji ładowania będą brane pod uwagę możliwości sieci oraz zapotrzebowanie na te usługi w danym miejscu. Dystrybutorzy będą badać wpływ elektromobilności na sieć oraz identyfikować potencjał rozwoju nowych usług.

 

MAGAZYNY ENERGII

Nastąpi poprawa warunków pracy sieci dystrybucyjnej poprzez określenie kryteriów formalnych i technicznych przyłączenia i pracy magazynów energii. Powstaną uregulowania dotyczące magazynów energii należących do operatorów systemów dystrybucyjnych i zostaną określone ich role. Planowana jest także współpraca operatorów z użytkownikami sieci w zakresie wykorzystania magazynów energii nie będących własnością operatorów. W pracy sieci uwzględni się przesunięcie czasowe w wymianie energii zgromadzonej w magazynie.

 

ZARZĄDZANIE DANYMI

Zapewni się sprawny przepływ danych oraz ich optymalne wykorzystanie w bieżącej pracy sieci i planowaniu jej rozwoju oraz na potrzeby rozwoju rynku energii elektrycznej. Opomiarowanie będzie jedną z podstaw budowy sieci inteligentnej.

Zbudowane zostaną nowe kanały komunikacji, miejsca gromadzenia i przetwarzania danych. Opomiarowanie stanowić będzie podstawę do nowoczesnego, aktywnego zarządzania siecią oraz do aktywizacji uczestników na rynku energii.

Operatorzy zajmą się instalacją i kontrolą liczników, jak również staną się operatorami pomiarów. Masowe opomiarowanie liczników zdalnego odczytu odbiorców końcowych stanowić będzie podstawę do ich aktywizacji. Zakłada się opomiarowanie 80 proc. odbiorców końcowych.

 

 

 

 

ROBERT ZASINA
Prezes Zarządu Tauron Dystrybucja SA

Prezes Zarządu
Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej

Oddajemy w Państwa ręce raport, który jest podsumowaniem najważniejszych wydarzeń i zjawisk gospodarczych, z którymi mieliśmy do czynienia w ubiegłym roku w polskiej energetyce, a zwłaszcza jej części przesyłowej i dystrybucyjnej, skupionej w Polskim Towarzystwie Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej. Podsumowujemy 2019 rok – czas pełen wyzwań dla naszej branży, płynących zarówno ze strony rynku i naszych klientów, ale również wynikających z przepisów prawa, zarówno krajowego, jak i europejskiego.
W minionym roku Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej aktywnie współpracowało z rządem i poszczególnymi resortami, Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki, organizacjami i instytucjami krajowymi oraz międzynarodowymi. Byliśmy merytorycznym partnerem przy konsultowaniu wielu zagadnień i regulacji prawnych ważnych dla branży i jej klientów. Nasze opinie cenione były za profesjonalizm i rzetelność wynikającą z wieloletnich doświadczeń.

 

WOJCIECH TABIŚ
Dyrektor Biura PTPiREE

Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej przygotowuje analizy techniczne, ekonomiczne i prawne, pozyskuje fundusze europejskie dla energetyki, prowadzi działalność wydawniczą, a także organizuje szkolenia i konferencje branżowe. Pełni również ważną funkcję operatora systemu łączności radiowej dla spółek dystrybucyjnych. W 2019 roku realizowaliśmy zadania wyznaczane przez Zarząd PTPiREE. Działalność prowadzona była w kilku obszarach, koordynowanych przez właściwe Rady Dyrektorów PTPiREE: do spraw Taryfowych, Dystrybucji i Obsługi Odbiorców, Planowania i Rozwoju, Zarządzania Majątkiem Sieciowym, Sytemu Energetycznego oraz Prawnych. Nad realizacją szczegółowych zadań pracowały liczne zespoły i komisje. W ich skład wchodzą, merytoryczni w danej dziedzinie, przedstawiciele operatorów systemów dystrybucyjnych i przesyłowego. Zespoły i komisje, których w ramach PTPiREE aktualnie działa ponad 70, podlegają bezpośrednio pod Rady Dyrektorów i prowadzą prace przy wsparciu pracowników Biura PTPiREE.

 

WALDEMAR BOROWIAK
Dyrektor Departamentu Usług Operatorskich i Taryf
Enea Operator Sp. z o.o.

Koordynator Rady Dyrektorów PTPiREE
ds. Taryfowych

Rolą Rady Dyrektorów PTPiREE ds. Taryfowych jest monitorowanie, analiza i oszacowanie skutków finansowych propozycji zmian regulacyjnych dotyczących funkcjonowania operatorów systemów dystrybucyjnych oraz wypracowanie odpowiednich propozycji zmian służących zarówno poprawie skuteczności działania tych operatorów, jak i przede wszystkim wzrostowi satysfakcji ich klientów z wysokiego poziomu bezpieczeństwa i jakości dostarczanej energii elektrycznej. W 2019 roku prace Rady koncentrowały się na poprawie i stabilizacji otoczenia prawno-regulacyjnego funkcjonowania OSD. W szczególności było to efektem nagłego wzrostu hurtowych cen energii elektrycznej i wynikających z niego zmian regulacji krajowych, mających istotny wpływ na cały rynek energii elektrycznej.

 

MICHAŁ ROMAN
Dyrektor Pionu Zarządzania Majątkiem Sieciowym
Energa Operator SA
Koordynator Rady Dyrektorów PTPiREE
ds. Zarządzania Majątkiem Sieciowym

Jednym z ważniejszych tematów, który zyskał strategiczną rangę w długoterminowej polityce OSD, jest plan kablowania sieci. Skala przebudowy linii napowietrznych na kablowe, wzrosła po awariach z sierpnia 2017 roku, jednak wykładnikiem tempa kablowania są możliwości inwestycyjne poszczególnych spółek. Z pewnością wymaga to systemowego podejścia i wsparcia. Operatorzy już poszukują i sprawdzają efektywność nowych metod układania kabli. Obiecujące efekty pokazały m.in. pilotażowe projekty układania kabli SN metodą płużenia. OSD coraz częściej budują linie kablowe WN, dlatego w ramach prac PTPiREE opracowano wytyczne projektowe, które z inżynierskiego punktu widzenia zapewnią ich wieloletnią poprawną pracę pod ziemią, a kadrze technicznej spółek ułatwią wykonywanie podstawowych obliczeń technicznych niezbędnych przy planowaniu modernizacji tej części infrastruktury energetycznej.

OSD coraz częściej budują linie kablowe WN, dlatego w ramach prac PTPiREE opracowano wytyczne projektowe, które z inżynierskiego punktu widzenia zapewnią ich wieloletnią poprawną pracę pod ziemią, a kadrze technicznej spółek ułatwią wykonywanie podstawowych obliczeń technicznych niezbędnych przy planowaniu modernizacji tej części infrastruktury energetycznej.

 

MAREK SIERGIEJ
Dyrektor Departamentu Usług Dystrybucyjnych
PGE Dystrybucja SA
Koordynator Rady Dyrektorów PTPiREE
ds. Dystrybucji i Obsługi Odbiorców

W kompetencjach Rady Dyrektorów PTPiREE ds. Dystrybucji i Obsługi Odbiorców pozostają trzy główne obszary: obsługa klientów, współpraca ze sprzedawcami oraz operator pomiarów, dla których wypracowywane są wspólne dla wszystkich OSD modele, zasady i standardy współpracy obowiązujące na rynku energii. Zachodzące w 2019 roku, jak i planowane do wprowadzenia w najbliższej przyszłości zmiany w tym obszarze były przedmiotem prac zarówno samej RDD, jak i działających w jej ramach zespołów i komisji, składających się ze specjalistów wytypowanych z OSD i OSP (…). W ramach RDD zainicjowano m.in. prace nad wspólnym dla OSD dokumentem „Rola i zadania OSD w nowym modelu rynku energii”, którego pierwsze założenia powstały w PGE Dystrybucja.  Dokument ten, będący de facto wspólną strategią OSD, ma na celu identyfikację głównych obszarów działalności Operatora Systemu Dystrybucyjnego, które w ocenie OSD zrzeszonych w PTPiREE wymagają przygotowania, tak aby sprostać wymaganiom nowego modelu rynku energii nakreślonego zarówno przez europejskie jak i krajowe ramy regulacyjne. Prace nad dokumentem prowadzone są od wiosny 2019r. przez dedykowany Zespół Projektowy oraz były omawiane na Warsztatach z udziałem Zarządu PTPiREE. Prace będą kontynuowane także w tym roku z uwagi na konieczność implementacji w niedługim czasie wielu zapisów pakietu do prawodawstwa krajowego, co będzie miało wpływ na końcową treść dokumentu.

 

MACIEJ MRÓZ
Dyrektor Departamentu Inwestycji i Rozwoju Sieci
Tauron Dystrybucja SA
Koordynator Rady Dyrektorów PTPiREE
ds. Planowania i Rozwoju

W minionym roku zakończył się okres przejściowy i rozpoczęło się stosowanie przepisów kodeksów przyłączeniowych: kodeksu sieciowego, dotyczącego wymogów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci tzw. „NC RfG”; kodeksu sieciowego, dotyczącego przyłączenia odbioru tzw. „NC DC”; kodeksu sieciowego dotyczącego przyłączenia do sieci systemów wysokiego napięcia prądu stałego oraz modułów parku energii z podłączeniem prądu stałego tzw. „NC HVDC”.

Kodeksy sieci to akty prawa unijnego, które mają na celu stworzenie wspólnego rynku energii elektrycznej. Zawierają one wspólne zasady funkcjonowania i zarządzania systemami elektroenergetycznymi do dalszej integracji rynku. Regulują one zarówno sferę rynkową (w szczególności bilansowanie energii elektrycznej), sferę przyłączeniową (przyłączanie dużych oraz małych uczestników rynku), jak również sferę operacyjną (dotyczącą bezpieczeństwa energetycznego).

Celem wspólnej pracy operatorów było opracowanie jednolitych rozwiązań w skali kraju. W ramach działań komisji zadaniowych, podległych Zespołowi ds. Kodeksów Sieciowych w obszarze przyłączania do sieci, opracowano wiele dokumentów i procedur w obszarach: wykorzystywania pozwoleń na użytkowanie w procesie ich przyłączania do sieci, warunków i procedur wykorzystania certyfikatów w procesie przyłączenia do sieci, testowania wraz z podziałem obowiązków między właścicielem a operatorem systemu na potrzeby testów zgodności oraz obejmowania istniejącego obiektu wymogami kodeksów przyłączeniowych w przypadku modernizacji lub wymiany.

 

GRZEGORZ KRAJEWSKI
Dyrektor Departamentu Operatora Sieci
Tauron Dystrybucja SA

Koordynator Rady Dyrektorów PTPiREE
ds. Systemu Elektroenergetycznego

Rada Dyrektorów PTPiREE ds. Systemu Elektroenergetycznego koordynuje zadania w zakresie prowadzenia ruchu sieci elektroenergetycznej, kodeksów sieciowych w obszarze zarządzania siecią, telekomunikacji, mocy biernej oraz części ogólnej Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej. RDS realizuje swoje zadania poprzez zespoły i komisje, w których skład wchodzą specjaliści z OSD i OSP, oraz w ramach bezpośrednich działań. Podstawowym zadaniem operatorów systemów elektroenergetycznych jest dostarczanie energii elektrycznej o właściwych parametrach. Głównym zadaniem i rolą RDS jest koordynacja działań i wymiana informacji na poziomie OSD i OSP, mających na celu przygotowanie do wspólnych działań w sytuacjach kryzysowych oraz wymiana kluczowych informacji z zakresie bezpieczeństwa Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, w tym przygotowanie do zapewnienia ciągłości pracy oraz zasad współdziałania służb ruchu.

 

JAN FRANIA
Wiceprezes Zarządu PGE Dystrybucja S.A.
Członek Zarządu PTPiREE

MICHAŁ ROMAN
Dyrektor Pionu Zarządzania Majątkiem Sieciowym Energa Operator SA
Koordynator Rady Dyrektorów PTPiREE
ds. Zarządzania Majątkiem Sieciowym

MAŁGORZATA CYBULSKA
Dyrektor Departamentu Majątek Sieciowy innogy Stoen Operator Sp. z o.o.
Członek Rady Dyrektorów PTPiREE
ds. Planowania i Rozwoju

JAROSŁAW ZIOBROWSKI
Dyrektor Departamentu Zarządzania Majątkiem Sieciowym
Enea Operator Sp. z o.o.
Członek Rady Dyrektorów PTPiREE
ds. Zarządzania Majątkiem Sieciowym

 

GRZEGORZ GERUZEL
Kierownik Biura Prac Pod Napięciem
Enea Operator Sp. z o.o.
Członek Zespołu PTPiREE
ds. Prac Pod Napięciem

 

PRZEMYSŁAW STARZYŃSKI

Kierownik Biura Inicjatyw Innowacyjnych
Enea Operator Sp. z o.o.
Członek Zespołu PTPiREE
ds. Innowacji

 

 

WYDAWCA

Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej
ul. Wołyńska 22, 60-637 Poznań
tel. +48 61 846-02-00, faks +48 61 846-02-09
e-mail: ptpiree@ptpiree.pl, www.ptpiree.pl